Het leek ons wel een leuke film: Neds. Hij zou om kwart voor tien beginnen in Kriterion. We kochten kaartjes, hij haalde muffins, terwijl ik wat foldertjes bekeek. Opeens zag ik de flyer van Neds, met de kijkwijzer erop: 16 jaar en ouder.

Het zweet brak me letterlijk uit, en ik voelde een wee gevoel in mijn buik. Deze film is voor 16 jaar en ouder. En ik trek dat soort films niet. Ik kan me niet precies herinneren wanneer deze fobie is ontstaan. Vroeger keek ik GTST al met een kussentje waarachter ik kon wegduiken als het eng werd. Op verjaardagsfeestjes dook ik weg achter een stoel toen we Die Hard en The Net gingen kijken.

Niet eng!
Heel veel mensen roepen: ‘Nee, deze film is echt niet eng Rhijja.’ Maar het gaat me niet om het enge. Het gaat me om het geweld. Ik kan ook moeilijk de vinger erop leggen wát ik nou precies wel en niet kan kijken. Ik heb Silence of the Lambs, River Wild, The Sixth Sense, What lies Beneath, Taxi Driver, Cape Fear, The Blair Witch Project en Capote gezien. Maar wel jankend vanonder een jas in de bios, terwijl ik mijn oren dichtduwde om het geluid niet te horen, op de gang terwijl ik tussen de kier van de deur doorgluurde, het geluid afzette, of de film zelfs een stukje doorspoelde.

Mes
Ik kan die spanning niet aan, ik kan het niet aanzien, ik krijg er nachtmerries van en ik durf er niet van naar de wc. Als ik in een bus zit, ben ik bang dat iemand écht een mes tussen mijn ribben steekt, zoals in die ene film. Ik kan fictie en werkelijkheid niet uit elkaar houden. Het kost me ongelofelijk veel energie en stress.

Kijkwijzer
Niemand begrijpt me, behalve de kijkwijzer. Ik weet niet hoe ze het precies bepalen, maar films voor 12 jaar en ouder kan ik wél aan, films voor 16 jaar en ouder niet. Dat maakt alles een stuk makkelijker. Ik heb eigenlijk niet zoveel last van mijn fobie, maar de mannen in mijn leven des te meer. ‘Dat betekent dus dat ik nooit films die ik goed vind, met mijn vriendin kan kijken’, zei een filmfreak-ex. ‘Nee,’ antwoordde ik, ‘dat klopt, en dáár kun je je vrienden nou goed voor gebruiken.’

Hannibal
We hebben geprobeerd om me van de angst af te helpen. Tijdens een spannende scene zei hij: ‘Daar staat de geluidsman, en daar de regisseur, en dat is nepbloed.’ Maar het hielp niks. Mijn fantasie is te groot, ik kan het niet scheiden. Ik laat me trouwens wel goed voorlichten over de engheid van films. Zo weet ik dat de ergste scene in American History X is dat een man zijn kaak wordt gebroken op de stoeprand, dat in Hannibal de varkens worden losgelaten om mensen levend op te vreten en dat Monica Belucci op beestachtige wijze wordt verkracht in Irreversible.

Ruilen
Anyway, Neds, no way dat ik die film ging kijken. Maar ik voelde me wel opgelaten: we hadden dit afgesproken. ‘Ik kan hier niet heen’, zei ik, toen hij een muffin voor mijn neus hield. ‘Ik kan het niet, ik wil het niet.’ Er draaide nog maar één andere film, een of andere Griekse vage film: Attenburg. ‘Mag ik de kaartjes ruilen?’ vroeg ik de baliemedewerker. ‘Ik heb een fobie.’ Hij keek verbaasd. ‘Meen je dat nou?’ ‘Ik zweer het je’, en ik hield de kaartjes voor zijn neus. ‘Wat is de kijkwijzer voor Attenburg, is-ie eng?’ Hij schudde zijn hoofd. ‘Misschien is de film wel voor 16 jaar en ouder, maar da’s meer omdat er seks in zit.’ ‘Prima.’ Ik ruilde de kaartjes.

Neds
Een paar dagen later belde hij me op: hij had Neds alsnog gedownload en bekeken. ‘Goeie film,’ zei hij, ‘maar eerlijk gezegd niks voor jou. Hij was vrij hard.’ En nu weet ik dus dat de hoofdpersoon met tape messen aan zijn handen vastmaakt, en zo slachtend van huis naar huis trekt. Blij dat ik mijn intuïtie gevolgd heb…